Мәрмәр қабырға шыңына шығу

Мәрмәр қабырға шыңына шығу — 19 күндік экспедиция

Мәрмәр қабырға — Азияның ең солтүстік жеті мыңдығы, Тянь-Шань жүйесіндегі ең биік шыңдардың бірі. Ол Қытаймен шекарада, Баянкөл шатқалында орналасқан. Бұл шыңға шығу — 19 күндік экспедиция, оған жақындау, акклиматизация және жотамен жоғарылау кіреді. Сізге тау жорықтары тәжірибесі қажет болады.

География және табиғат ерекшеліктері

Орналасуы және ландшафт

Мәрмәр қабырға Іле Алатауының оңтүстік-шығысында, Баянкөл өзенінің жоғарғы ағысында орналасқан. Бұл аймақ Тянь-Шаньның солтүстік жоталарына жатады. Шыңның биіктігі 6400 метрден асады, бұл оны Азиядағы ең солтүстік алты мыңдық етеді.

Шатқал тар әрі терең, қабырғалары тік жартасты. Төменгі бөлігінде шыршалы ормандар, жоғарыда альпілік шалғындар мен мұздықтар орналасқан. Мұздықтардан Баянкөл өзені бастау алады, ол төменде Іле өзеніне құяды.

Климат және маусымдық ерекшеліктер

Экспедиция тек жаз айларында — шілде және тамызда өтеді. Бұл кезеңде ауа райы салыстырмалы түрде тұрақты, температура тау етегінде +20°C, биікте -10°C-қа дейін жетуі мүмкін. Жауын-шашын сирек, бірақ кенеттен қар жаууы мүмкін.

Климат континенталды, күн мен түн арасындағы температура айырмашылығы үлкен. Тауда күн радиациясы қатты, жел күшті болуы мүмкін. Сондықтан экспедицияға дайындық кезінде ауа райының құбылмалылығын ескеру қажет.

Флора мен фауна

Төменгі белдеуде Тянь-Шань шыршалары, арша, итмұрын кездеседі. Альпі шалғындарында эдельвейс, алқызыл гүлдер өседі. Жануарлардан таутеке (тауешкі), елік, қар барысы (сирек) кездеседі. Құстардан бүркіт, тау көгершіні, ұлар бар.

Баянкөл өзенінде балық аулауға болады, алайда арнайы рұқсат қажет. Аңшылыққа да лицензия керек. Табиғатты қорғау мақсатында қоқысты таудан түсіру міндетті.

Маршрут және экспедиция кезеңдері

Бастапқы кезең: Баянкөл ауылына жету

Экспедиция Алматыдан басталады. Алматыдан Баянкөл ауылына дейін автомобильмен 10-12 сағат жүреміз (шамамен 600 км). Жол Ұшқоңыр, Шарын арқылы өтеді. Шарын шатқалы — әйгілі табиғи ескерткіш, сары құмтастардан тұратын каньон.

Баянкөл — шағын ауыл, бұл жерде соңғы рет азық-түлік, газ баллондарын сатып алуға болады. Ауылдан әрі қарай жол тартылып, көлікпен шатқалдың ішіне кіруге болады, бірақ жолдың сапасы нашарлайды. Соңғы тұрақ — Орта Баянкөл шатқалы, ол жерден жаяу жүру басталады.

Акклиматизация және жоғары лагерьлер

Алғашқы 5-6 күн акклиматизацияға арналады. Біз бірнеше радиалды шығулар жасаймыз: бірінші күні 3000 м биіктікке, екінші күні 3500 м-ге дейін көтеріліп, түнге төмен түсеміз. Бұл ағзаның биіктікке бейімделуіне көмектеседі.

Акклиматизациядан кейін біз негізгі лагерьді (3600 м) орнатамыз. Ол жерден жоғары лагерьлерге (4300 м, 4800 м) жүк тасимыз. Әрбір лагерь арасындағы жол 3-5 сағатты алады. Жоғары лагерьлерде түнеу міндетті, бұл биіктікке үйренуге көмектеседі.

Штурмдық кезең және шыңға шығу

Шыңға шығу әдетте таңғы 2-3-те басталады. Жоғарғы лагерьден (4800 м) шыңға дейін 1600 метр биіктік айырмашылығы. Жол мұздықпен, жартасты жотамен өтеді. Кейбір учаскелерде арқан байлау қажет.

Шыңға шығу 8-12 сағатқа созылады. Шыңда болу уақыты 30-40 минут. Түсу 4-6 сағат. Барлық экспедиция барысында гидтер тәжірибелі альпинистер бастайды, олар қауіпсіздік шараларын қамтамасыз етеді.

Физикалық дайындық және денсаулық

Дайындық деңгейі

Мәрмәр қабырғаға шығу жоғары физикалық дайындықты талап етеді. Сізге тау жорықтары тәжірибесі қажет, жақсырақ биік тауларда болған. Дайындық кезінде жүгіру, жүзу, велосипед тебу, сатымен жүру ұсынылады.

Сондай-ақ, салмақпен жүру (рюкзакпен) маңызды. Акклиматизацияға дейін сіздің денсаулығыңыз жақсы болуы керек. Жүрек-қан тамырлары аурулары, тыныс алу органдары аурулары бар адамдарға шығуға тыйым салынады. Шыңға шығар алдында медициналық тексеруден өту ұсынылады.

Денсаулыққа қойылатын талаптар

Экспедиция кезінде тау ауруының белгілері байқалуы мүмкін: бас ауруы, жүрек айну, ұйқышылдық. Гидтер осы белгілерді бақылайды, қажет болған жағдайда төменге түсуге кеңес береді. Әр қатысушы өз дәрі-дәрмектерін алып жүруі керек, бірақ біздің гидтерде де алғашқы көмек жиынтығы болады.

Дәрігердің рұқсаты қажет, әсіресе жүрек, қан қысымы, диабет сияқты созылмалы аурулары бар адамдарға. Жүкті әйелдерге шығуға тыйым салынады. Жасы мен салмағына қатысты шектеулерді броньдау кезінде нақтылаймыз.

Қажетті жабдықтар және жеке заттар

Негізгі тізім

• Тау етігі (жоғары және төменгі), треккинг таяқтары
• Жылы киім: термо іш киім, флис, пуховик, жел өткізбейтін куртка
• Гортекс куртка мен шалбар
• Ұйықтау қапшығы (-20°C дейін), кілемше
• Көзілдірік (күннен қорғайтын, қарға арналған), крем SPF 50+
• Фонарь, батареялар, қосалқы батареялар
• Аптечка: жеке дәрілер, биіктікке қарсы дәрілер
• Термос, су ыдысы (1 литрден кем емес)
• Жеке ыдыс-аяқ, шанышқы, қасық
• Гигиена құралдары: ылғалды майлықтар, антисептик, тіс щеткасы

Арнайы жабдықтар

Экспедицияға қажет арнайы жабдықтар (мұз балтасы, кетмен, каска, альпинистік белдік, арқан, карабиндер) біздің компаниядан жалға алынады. Бұл жабдықтардың сапасы мен қауіпсіздігі біздің жауапкершілігімізде. Сіз тек жеке заттарды алуыңыз керек.

Жалға алу құны тур бағасына кірмейді, ол бөлек төленеді. Нақты құнын броньдау кезінде білеміз. Сондай-ақ, қосымша жабдықтарды (мысалы, жылы аяқ киім) Алматыдағы мамандандырылған дүкендерден сатып алуға болады.

Қауіпсіздік және рұқсат құжаттары

Қауіпсіздік ережелері

Барлық қатысушылар гидтердің нұсқауларын қатаң сақтауы керек. Топтан бөлінуге, жолдан ауытқуға болмайды. Мұздықта жүру тек арқанмен байланған кезде ғана жүзеге асырылады. Төменгі температурада үсік шалу қаупі бар, сондықтан дененің ашық жерлерін жабу қажет.

Тауда ауа райы күрт өзгеруі мүмкін: боран, тұман, найзағай. Мұндай жағдайда гидтер шешім қабылдайды: күту немесе төменге түсу. Қауіпсіздік бірінші орында, сондықтан жоспар өзгеруі мүмкін.

Рұқсат құжаттары

Мәрмәр қабырға шекара маңы аймағында орналасқан, сондықтан шекара қызметінен рұқсат алу қажет. Біз бұл рұқсатты алуға көмектесеміз, бірақ сізге паспорт пен жеке куәлік қажет. Рұқсат алу процесі 1-2 аптаға созылуы мүмкін, сондықтан алдын ала тіркелу керек.

Сондай-ақ, Қазақстан азаматтарына шетелге шығуға рұқсат қажет емес, бірақ шетелдіктерге виза қажет болуы мүмкін. Біздің менеджерлер барлық қажетті құжаттарды дайындауға көмектеседі.

Қосымша ақпарат және кеңестер

Тамақтану және су

Экспедиция барысында тамақтануды біз ұйымдастырамыз. Мәзірде жоғары калориялы тағамдар: ботқалар, кептірілген ет, ірімшік, шоколад, кептірілген жемістер. Тауда тәбет төмендеуі мүмкін, сондықтан сізбен бірге өзіңізге ұнайтын тағамдарды алуға болады.

Суды қайнатып немесе тазартқыш таблеткалармен тазарту керек. Әр лагерьде су көздері бар, бірақ оларды тазарту қажет. Күніне кемінде 3-4 литр су ішу ұсынылады.

Байланыс және зарядтау

Тауда байланыс нашар, тек кейбір нүктелерде ғана ұялы байланыс болады. Бізде спутниктік телефон бар, ол тек авариялық жағдайларда қолданылады. Зарядтау үшін портативті қуат көздерін (power bank) алуға болады.

Топ мүшелерінің туыстарымен байланысу үшін оларға экспедиция жоспары мен гидтердің телефондарын қалдыруға болады.

Таблица: Экспедиция кестесі (күндер бойынша)

Таблица: Айлар бойынша ауа райы

Қорытынды

Мәрмәр қабырғаға шығу — бұл тәжірибелі альпинистерге арналған күрделі экспедиция. Сіз Азияның ең солтүстік алты мыңдығын бағындырып, Тянь-Шаньдың керемет табиғатын көресіз. Бірақ бұл тек физикалық дайындықты ғана емес, сонымен қатар табиғатқа құрмет пен қауіпсіздік ережелерін сақтауды талап етеді.

Егер сіз өз күшіңізге сенімді болсаңыз және жаңа шыңдарды бағындыруға дайын болсаңыз, біз сізді осы экспедицияға шақырамыз. Толық ақпарат алу үшін біздің менеджерлерге хабарласыңыз.