Рафтинг дегеніміз не және ол неге Қазақстанда танымал?
Рафтинг – бұл тау өзендерінде арнайы желсіз қайықтармен (рафттармен) ағыспен жүзу. Бұл экстремалды спорт түрі ғана емес, сонымен қатар табиғаттың әсем жерлерін тамашалай отырып, адреналин алудың тамаша тәсілі. Қазақстанның оңтүстік-шығысында, Алматы қаласының маңында, рафтингке өте қолайлы бірнеше өзендер бар.
Іле Алатауының тау жоталарынан бастау алатын өзендер таулы аймақтардан жазыққа шыққанда әртүрлі кедергілерді – тастарды, жылдам ағыстарды және тыныш тұстарын құрайды. Осының бәрі рафтинг әуесқойларына әртүрлі деңгейдегі қиындықтағы маршруттарды ұсынуға мүмкіндік береді.
Қазақстандағы рафтингтің ерекшеліктері
Алматы облысының өзендері рафтинг үшін танымал, себебі олар қаладан бірнеше сағаттық жерде орналасқан. Бұл демалыс күндері бір күндік турға баруға мүмкіндік береді. Өзендердің суы әдетте салқын, тіпті жазда да, сондықтан арнайы киім қажет.
Рафтинг маршруттарының қиындығы халықаралық классификация бойынша I-ден VI-ға дейінгі санаттарға бөлінеді. Алматы маңындағы өзендерде негізінен II-III санаттағы порогтар кездеседі, бұл жаңадан бастаушылар мен орта деңгейдегі рафтерлерге қолайлы.
Рафтингтің денсаулыққа пайдасы
Рафтинг – бұл тек эмоция ғана емес, сонымен қатар физикалық жаттығу. Ескек есу кезінде қол, арқа және іш бұлшықеттері күшейеді, координация жақсарады. Судың шуы мен табиғаттың әсемдігі стрессті жеңілдетуге көмектеседі.
Бұл спорт түрі командалық рухты дамытады, өйткені рафтты басқару үшін бірлесіп жұмыс істеу керек. Бір күндік турлар достармен немесе әріптестермен уақыт өткізудің тамаша тәсілі болып табылады.
Кімге рафтинг қолайлы?
Рафтинг – бұл ерекше физикалық дайындықты қажет етпейтін іс-шара. Дегенмен, жүре алмайтындарға немесе судан қорқатындарға қиын болуы мүмкін. Сондай-ақ, жүрек-қан тамырлары аурулары, эпилепсиясы бар адамдарға дәрігермен кеңескен жөн.
Әдетте, рафтинг турларына 12 жастан бастап балаларды жібереді, бірақ нақты шектеулер тур операторына байланысты. Біздің турларға жасы мен салмағы бойынша шектеулерді брондау кезінде нақтылаймыз.
Алматыдан рафтинг турларының шолуы
Біздің сайтта ұсынылған бес рафтинг туры бар, олардың әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар. Олардың барлығы Алматыдан басталады, сондықтан қатысушыларға қалаға жету оңай.
Турлар ұзақтығы, қиындық деңгейі және бағыты бойынша ерекшеленеді. Кейбіреулері бір күндік саяхатты қамтиды, ал басқалары суда бірнеше сағат қана жүзуді ұсынады.
Іле өзенінде рафтинг
Іле өзені – Қазақстандағы ең ірі өзендердің бірі, ол Қапшағай су қоймасы арқылы ағып өтеді. Бұл өзенде рафтинг әдетте сәуірден қарашаға дейін мүмкін, өйткені су деңгейі және ауа райы қолайлы.
Іле өзеніндегі рафтинг турлары әдетте толық күндік (11-12 сағат) болады, оның ішінде Алматыдан жету, сплавқа дайындық және түскі ас кіреді. Маршрут әсем жағалармен өтеді, онда қызыл жартастар мен құмды жағалауларды көруге болады.
Іле өзеніндегі су ағыны баяу, сондықтан бұл орын жаңадан бастаушыларға өте қолайлы. Сплав барысында жүзуге және табиғатты тамашалауға мүмкіндік беретін тыныш учаскелер бар.
Шелек өзенінде рафтинг
Шелек өзені (кейде Чилик деп аталады) Алматыдан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 150 км жерде орналасқан. Бұл өзен рафтинг үшін қызықты, өйткені оның ағыны жылдамырақ және порогтар көбірек.
Шелектегі сплав маусымы маусымнан тамызға дейін созылады, өйткені жазда су деңгейі төмендейді, бірақ порогтар әлі де қиындық тудырады. Бұл тур ұзақтығы 10-11 сағат, оның ішінде жол жүру уақыты да бар.
Шелектегі рафтинг екі рет сплав жасауды қамтиды, бұл қатысушыларға тәжірибе жинақтауға және ағынды жақсы сезінуге мүмкіндік береді. Барлық қажетті жабдықтар мен нұсқаушы қызметі бағаға кіреді.
Түрген өзенінде рафтинг
Түрген өзені Алматыға жақын, Түрген шатқалында орналасқан. Бұл өзенде рафтинг шілде мен тамыз айларында ғана мүмкін, өйткені жаздың басында су деңгейі тым жоғары болуы мүмкін.
Түргендегі сплав 9-10 сағатқа созылады және төрт шақырымдық порогтардан өтуді қамтиды. Бұл жерде екі рет сплав жасалады, сондай-ақ су жағасындағы алаңқайда демалуға мүмкіндік бар.
Түрген өзеніндегі рафтинг қиындығы II санатқа жатады, сондықтан жаңадан бастаушылар да қатыса алады. Айналадағы таулар мен ормандар әсем көрініс береді.
Пакрафт және екі орындық қайық: балама нұсқалар
Дәстүрлі рафтингтен басқа, біз суда тыныш демалыс үшін балама нұсқаларды ұсынамыз. Пакрафт – бұл бір орындық жеңіл қайық, оны рафтингке қарағанда басқару оңайырақ. Екі орындық қайық – бұл екі адамға арналған тыныш қайық.
Бұл нұсқалар Іле өзенінде қол жетімді және әдетте мамырдан қыркүйекке дейін жұмыс істейді. Олар суда үш сағат қана жүзуді қамтиды, бұл толық күндік турларға қарағанда қысқа.
Пакрафтпен сплав: ерекшеліктері
Пакрафт – бұл бір адамға арналған шағын қайық, оны ішке оңай жинауға болады. Ол баяу ағыстағы өзендерде жүзуге арналған, сондықтан Іле өзені бұл үшін өте қолайлы.
Пакрафтпен сплав кезінде сіз өзеннің әсем жағаларын, қызыл жартастарды тамашалай аласыз және құмды жағалауда тоқтай аласыз. Бұл тәжірибе рафтингке қарағанда тыныш әрі жеке.
Пакрафтпен сплавқа қажетті жабдықтар – қайық, ескек, құтқару кеудешесі – тур бағасына кіреді. Нұсқаушы да сізге ілесіп жүреді, сондықтан тәжірибесіз де қатысуға болады.
Екі орындық қайықта серуендеу
Екі орындық қайық – бұл романтикалық серуен немесе досыңызбен тыныш уақыт өткізу үшін тамаша нұсқа. Сіз екеуіңіз ескек есіп, өзеннің тыныш ағысынан ләззат аласыз.
Бұл серуендеу де үш сағатқа созылады және Іле өзенінде өтеді. Сіз жартастардың арасымен жүзіп, шомылуға ыңғайлы жерлерде тоқтай аласыз.
Екі орындық қайықтағы турдың бағасы бір адамға есептелген, бірақ қайықта екі адам отырады. Яғни, сіз жалғыз барсаңыз, сізге басқа бір адам қосылуы мүмкін немесе жалғыз жүзуге тура келеді (бұл жағдайда қосымша ақы болуы мүмкін).
Рафтинг турларын салыстыру
Төмендегі кестеде біздің рафтинг турларын салыстыруға болады. Бұл сізге өзіңізге қолайлы нұсқаны таңдауға көмектеседі.
| Тур | Өзен | Ұзақтығы | Маусым | Бағасы (₸) |
|---|
| Іледе рафтинг | Іле | 11-12 сағат | Сәуір-Қараша | 13 580 |
| Шелекте рафтинг | Шелек | 10-11 сағат | Маусым-Тамыз | 11 155 |
| Түргенде рафтинг | Түрген | 9-10 сағат | Шілде-Тамыз | 13 580 |
| Пакрафтпен сплав | Іле | 3 сағат | Мамыр-Қыркүйек | 15 520 |
| Екі орындық қайық | Іле | 3 сағат | Мамыр-Қыркүйек | 13 580 |
Кестеден көрініп тұрғандай, ең арзан тур – Шелектегі рафтинг, ал ең қымбаты – пакрафтпен сплав. Барлық турларға жетекшінің қызметі, қажетті жабдықтар және кейбір жағдайларда тамақтану кіреді.
Сондай-ақ, турлар қиындық деңгейі бойынша ерекшеленеді. Іле өзеніндегі сплавтар тыныш, ал Шелек пен Түргенде порогтар қиынырақ. Пакрафт пен екі орындық қайық – бұл тыныш суда жүзу, сондықтан олар отбасылық демалысқа қолайлы.
Қандай турды таңдау керек?
Егер сіз алғаш рет рафтингке барып жүрсеңіз, Іле өзеніндегі сплавты таңдаған жөн. Бұл жерде су тыныш, ал нұсқаушылар тәжірибелі. Сондай-ақ, пакрафт немесе екі орындық қайық – жаңадан бастаушыларға қолайлы нұсқа.
Егер сіз адреналин іздесеңіз, Шелек немесе Түрген өзендеріндегі рафтингті таңдаңыз. Бұл жерде порогтар қиынырақ, сондықтан тәжірибелі рафтерлерге ұнайды.
Турлардың құнына не кіреді?
Барлық турларға трансфер (Алматыдан), жабдықтар (рафт, ескек, құтқару кеудешесі), нұсқаушы қызметі және сақтандыру кіреді. Кейбір турларға түскі ас кіреді, бірақ бұл тур сипаттамасында көрсетілген.
Қосымша шығындар болуы мүмкін – мысалы, жеке трансфер немесе қосымша жабдықтар. Бірақ біз барлық қосымша шығындарды брондау кезінде хабарлаймыз.
Рафтингке дайындық: не білу керек
Рафтингке бару алдында бірнеше нәрсені ескеру қажет. Біріншіден, сіздің физикалық дайындығыңыз. Рафтинг ауыр жүктеме болмаса да, белгілі бір деңгейдегі төзімділік қажет.
Екіншіден, киім мен жабдықтар. Рафтинг кезінде суға түсу мүмкін, сондықтан тез кебетін киім киген жөн. Сондай-ақ, күннен қорғайтын крем, бас киім және су өткізбейтін қапшық алу керек.
Физикалық дайындық
Рафтингке дайындалу үшін арнайы жаттығулар қажет емес. Бірақ егер сіз отырықшы өмір салтын ұстанатын болсаңыз, бірнеше апта бұрын жүгіру немесе жүзу сияқты кардио жаттығуларды бастаған жөн.
Сплав кезінде сіз ескек есуге көп күш жұмсайсыз, сондықтан қол және арқа бұлшықеттерін нығайту маңызды. Сондай-ақ, суық суға төзімділікті арттыру үшін контрастты душ қабылдауға болады.
Егер сізде денсаулыққа қатысты қандай да бір шектеулер болса, турды брондау алдында дәрігермен кеңесіңіз.
Киім және жабдықтар
Рафтинг үшін арнайы киім қажет емес, бірақ сізге ыңғайлы болуы керек. Синтетикалық матадан жасалған киімдерді киген жөн, себебі олар тез кебеді. Мақта киімдер суды сіңіріп, салқын тиюі мүмкін.
Аяқ киім ретінде кроссовкалар немесе арнайы су аяқ киімдері қолайлы. Сондай-ақ, қосымша киім жиынтығын алып жүру ұсынылады, өйткені сплавтан кейін ауысу қажет болуы мүмкін.
Құтқару кеудешесі мен дулыға сізге тур операторы береді, сондықтан оларды өзіңізбен бірге алудың қажеті жоқ. Бірақ су өткізбейтін қапшықта телефон, камера және құжаттарды сақтауға болады.
Қауіпсіздік ережелері
Рафтинг – бұл қауіпті іс-шара, сондықтан нұсқаушының барлық нұсқауларын орындау маңызды. Сплав алдында сізге қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқаулық беріледі.
Сплав кезінде құтқару кеудешесін шешуге болмайды, тіпті су тыныш болса да. Сондай-ақ, рафттан секіруге немесе суға түсуге тек нұсқаушының рұқсатымен ғана болады.
Егер сіз жүзуді білмесеңіз, бұл рафтингке кедергі емес, бірақ нұсқаушыға бұл туралы алдын ала хабарлау керек.
Рафтинг маусымдары және ауа райы
Рафтинг маусымы әдетте көктемнен күзге дейін созылады, бірақ нақты мерзімдер өзенге байланысты. Іле өзенінде сплав сәуірден қарашаға дейін мүмкін, ал Шелек пен Түргенде тек жаз айларында.
Бұл су деңгейіне байланысты: көктемде қар еріген кезде су деңгейі жоғары, бұл порогтарды қиындатады. Жазда су деңгейі төмендейді, бірақ порогтар әлі де қиындық тудырады.
Ауа райының ерекшеліктері
Алматы облысындағы ауа райы континенталды, сондықтан жазда ыстық, ал қыста суық. Рафтинг үшін ең жақсы уақыт – маусымнан қыркүйекке дейін, ауа температурасы +25-30°C болғанда.
Дегенмен, таулы аймақтарда ауа райы тез өзгеруі мүмкін, сондықтан жаңбыр немесе жел болуы ықтимал. Турға шықпас бұрын ауа райы болжамын тексеріп, қажет болған жағдайда жылы киім алу керек.
Су температурасы әдетте +10-15°C, сондықтан тіпті жазда да суық болуы мүмкін. Арнайы гидрокостюмдерді тур операторы ұсына алады, бірақ олар қосымша ақыға болуы мүмкін.
Маусымдық кесте
Төмендегі кестеде әр турдың маусымдық кестесі көрсетілген. Бұл сізге сапарыңызды жоспарлауға көмектеседі.
| Тур | Сәуір | Мамыр | Маусым | Шілде | Тамыз | Қыркүйек | Қазан | Қараша |
|---|
| Іледе рафтинг | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Шелекте рафтинг | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ | ✖ | ✖ |
| Түргенде рафтинг | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✖ | ✖ | ✖ |
| Пакрафтпен сплав | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ | ✖ |
| Екі орындық қайық | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ | ✖ |
Кестеден көрініп тұрғандай, Іле өзеніндегі рафтинг ең ұзақ маусымға ие, ал Түргендегі рафтинг тек екі айға ғана қолжетімді. Пакрафт пен екі орындық қайық – жазғы нұсқалар.
Рафтинг турларына қалай дайындалу керек: практикалық кеңестер
Рафтинг турына жазылу кезінде бірнеше практикалық мәселелерді ескеру қажет. Біз сізге дайындыққа көмектесетін бірнеше кеңес береміз.
Брондау және төлем
Турды біздің сайт арқылы немесе телефон арқылы брондауға болады. Брондау кезінде сізден жеке деректеріңізді және денсаулығыңыз туралы ақпаратты сұрауы мүмкін.
Төлем әдетте турдың алдында жасалады. Кейбір турларда алдын ала төлем қажет болуы мүмкін, бірақ біз әдетте толық төлемді тур күні қабылдаймыз.
Егер сіз турды өткізіп алсаңыз немесе кешігіп қалсаңыз, бұл туралы тур операторына хабарлауыңыз керек. Әдетте, турды басқа күнге ауыстыру мүмкіндігі бар, бірақ бұл шарттарды брондау кезінде нақтылау қажет.
Турға не алу керек?
Турға өзіңізбен бірге алуға болатын заттардың тізімін төменде ұсынамыз:
- Ыңғайлы киім (синтетикалық) мен аяқ киім
- Ауыстыратын киім жиынтығы
- Күннен қорғайтын крем және бас киім
- Су өткізбейтін қапшық (телефон, құжаттар үшін)
- Жеке дәрі-дәрмектер (қажет болса)
Сондай-ақ, су мен жеңіл тағамдар алуға болады, бірақ кейбір турларда түскі ас кіреді.
Тур барысында не күтуге болады?
Әдетте, тур Алматыдан таңертең басталады. Сізді автобус немесе микроавтобус алып кетеді, сондықтан турға қатысушылардың саны шектеулі болуы мүмкін.
Өзенге жеткен соң, сізге нұсқаулық беріледі, жабдықтар таратылады. Содан кейін сплав басталады, ол бірнеше сағатқа созылады. Сплав арасында үзілістер болады, онда сіз демала аласыз немесе жүзе аласыз.
Турдың соңында сізді қайтадан Алматыға жеткізеді. Әдетте, тур кешке аяқталады.
Қорытынды
Рафтинг – бұл Қазақстанның табиғатын тамашалай отырып, белсенді демалыс алудың тамаша тәсілі. Біздің турлар әртүрлі деңгейдегі дайындығы бар адамдарға арналған, сондықтан сіз өзіңізге қолайлы нұсқаны таба аласыз.
Егер сізде сұрақтар болса, бізге хабарласыңыз – біз сізге дұрыс турды таңдауға көмектесеміз.