Ыстықкөлге автобус

Есік-Көлге автобуспен саяхат: жалпы шолу

Есік-Көл — Қырғызстанның солтүстік-шығысында, Тянь-Шань тауларының биік аңғарында орналасқан әлемдегі екінші үлкен тау көлі. Оның теңіз деңгейінен биіктігі 1608 метр, ал тереңдігі 668 метрге жетеді. Көл жыл бойы қатпайды, сондықтан оны «жылы көл» деп атайды. Климаты жұмсақ: жазда ауа температурасы 25-30°C, қыста -5-10°C. Мұнда демалыс маусымы маусымнан қыркүйекке дейін созылады, бірақ көлге саяхат жылдың кез келген уақытында тартымды.

Біздің тур — Алматыдан Есік-Көлге 4 күнге автобуспен саяхат. Бұл маршрут Қазақстан мен Қырғызстанның таулы асулары мен көрікті жерлерінен өтеді. Сіз жол бойындағы әсем табиғатты тамашалап, Қырғызстанның мәдениеті мен тарихымен таныса аласыз.

Маршруттың ерекшеліктері

Саяхат Алматыдан басталып, Қордай асуы арқылы Қырғызстанға өтеді. Бұл асу теңіз деңгейінен 1200 метр биіктікте орналасқан. Әрі қарай жол Балықшы қаласына апарады, ол Есік-Көлдің батыс жағалауында орналасқан. Балықшыдан шығысқа қарай жүргенде көлдің солтүстік жағалауындағы курорттық аймақтар басталады.

Тур барысында сіз Шолпан-Ата қаласындағы тарихи-мәдени музейді, сондай-ақ Ыстықкөл қорығының бөлігі болып табылатын Тамға шығанағындағы жартастағы суреттерді көре аласыз. Бұл петроглифтер біздің дәуірімізге дейінгі II мыңжылдыққа жатады және ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енгізілген.

Ауа райы және киім

Есік-Көлде ауа райы өзгермелі, әсіресе таулы аймақтарда. Жазда күндіз ыстық, бірақ кешке салқын болуы мүмкін, сондықтан жылы киім алуды ұмытпаңыз. Қыста қар жауып, температура нөлден төмен түседі, сондықтан жылы куртка мен су өткізбейтін аяқ киім қажет.

Көлдің суы жазда +20-24°C дейін жылынады, бірақ тау өзендерінен келетін суық ағыстарға байланысты температура әртүрлі болуы мүмкін. Жағажайда күннен қорғайтын крем, қалпақ және күннен қорғайтын көзілдірік алуды ұсынамыз.

Саяхаттың күнделікті бағдарламасы

1-күн: Алматыдан шығу және жол

Турдың бірінші күні таңертең Алматыдан шығамыз. Біздің автобус қаланың оңтүстік бөлігінен, Достық даңғылының бойынан жүреді. Шамамен 30 шақырымнан кейін біз Қаскелең қаласына жетеміз, ол Іле Алатауының баурайында орналасқан. Әрі қарай жол Қордай асуына апарады, онда Қазақстан-Қырғызстан шекарасы орналасқан. Шекарадан өту әдетте 1-2 сағат алады, кезекке байланысты.

Шекарадан өткеннен кейін біз Қырғызстанның Шу облысы арқылы жүреміз. Бұл аймақ астық дақылдарымен танымал, ал жазда мұнда кең алқаптарды көруге болады. Түске таман біз Балықшы қаласына жетеміз, онда түскі ас ішеміз. Балықшы — Есік-Көлдің батыс жағалауындағы ірі портты қала, мұнда көлге шолу жасауға болады.

Кешке қарай біз Шолпан-Ата қаласына жетеміз, ол көлдің солтүстік жағалауында орналасқан. Бұл жерде біздің қонақ үй орналасқан, жағажайға жақын. Кешкі астан кейін жағажайда серуендеп, көлдің керемет көрінісін тамашалауға болады.

2-күн: Шолпан-Ата және Тамға шығанағы

Екінші күні таңғы астан кейін біз Шолпан-Атадағы жартастағы суреттерге барамыз. Бұл петроглифтер қаланың шығыс шетінде, ашық аспан астындағы мұражай ретінде сақталған. Мұнда біздің дәуірімізге дейінгі II мыңжылдыққа жататын жүздеген суреттерді көре аламыз. Оларда аңшылық көріністері, жануарлар мен көшпелілердің тұрмысы бейнеленген.

Содан кейін біз Тамға шығанағына барамыз, ол Шолпан-Атадан 10 шақырым жерде орналасқан. Бұл жерде тағы да петроглифтер бар, бірақ олардың саны аз. Шығанақтың жағажайы таза әрі тыныш, сондықтан мұнда шомылуға және күнге күюге болады. Түскі асты жағажайдағы кафелердің бірінде ішеміз.

Кешке қайтадан қонақ үйге ораламыз. Қалаушылар жергілікті спа-орталықтардың біріне барып, массаж жасата алады. Кешкі астан кейін көл жағасында отырып, күн батуын тамашалаймыз.

3-күн: Ыстықкөл қорығы және бос уақыт

Үшінші күні біз Ыстықкөл қорығына экскурсия жасаймыз. Қорық көлдің шығыс бөлігінде орналасқан және 19 мың гектар жерді алып жатыр. Мұнда сирек кездесетін құстар мен жануарларды, соның ішінде қара ләйлек пен таутекелерді көруге болады. Қорықта экологиялық соқпақтар бар, олармен серуендеуге болады.

Түстен кейін біз көлде балық аулауға немесе су спортымен айналысуға болатын бос уақыт ұйымдастырамыз. Қонақ үйде велосипед жалға алуға болады, сондай-ақ атпен серуендеуге тапсырыс беруге болады. Кешке қонақ үйде дәстүрлі қырғыз асханасының кешкі асы ұйымдастырылады, онда бешбармақ пен қуырдақ сияқты тағамдарды тата аласыз.

Кешкі астан кейін қонақ үйдің жанындағы түнгі клубқа баруға немесе жұлдызды аспанды тамашалауға болады. Таулы аймақта ауа таза болғандықтан, жұлдыздар өте айқын көрінеді.

4-күн: Қайту

Төртінші күні таңғы астан кейін біз Алматыға қайту үшін жиналамыз. Жол бойымен кері бағытта жүреміз, Балықшыда аялдама жасап, дәстүрлі қырғыз базарынан кәдесыйлар сатып ала аламыз. Шекарадан өтіп, түсте Қазақстан аумағында боламыз. Кешке қарай Алматыға жетеміз, сапар аяқталады.

Есік-Көлдің табиғаты мен географиясы

Географиялық орналасуы

Есік-Көл Тянь-Шань тау жүйесінің солтүстік бөлігінде, Күнгей Алатау мен Тескей Алатау жоталарының арасында орналасқан. Көлдің ұзындығы 182 шақырым, ені 58 шақырым. Жағалау сызығының жалпы ұзындығы 688 шақырым. Көлге 80-нен астам өзен құяды, бірақ ешқайсысы ағып шықпайды, сондықтан су деңгейі тұрақты.

Көлдің шығыс бөлігінде Қаракол өзені ағып өтеді, оның аңғарында Қаракол қаласы орналасқан. Батыс бөлігінде Балықшы қаласы бар, ол ірі көлік торабы болып табылады. Көлдің оңтүстік жағалауы тік жартастармен, ал солтүстік жағалауы жазық жағажайлармен сипатталады.

Флора мен фауна

Есік-Көл аймағының флорасы өте бай. Төменгі белдеуде дала өсімдіктері, ал биіктеген сайын шыршалы ормандар мен альпі шалғындары кездеседі. Көлдің жағасында елік, қасқыр, түлкі және аю сияқты жануарлар тіршілік етеді. Қорықта қара ләйлек, бүркіт, сұңқар және басқа да құстарды көруге болады.

Көлдің суында 20-дан астам балық түрі мекендейді, соның ішінде осман, сазан, форель және көксерке. Балық аулау — жергілікті тұрғындардың сүйікті ісі, ал туристер үшін бұл тамаша демалыс түрі.

Климаттық ерекшеліктері

Есік-Көлдің климаты теңіздікке жақын, жұмсақ. Қыста температура сирек -10°C-тан төмен түседі, жазда +30°C-тан жоғары көтерілмейді. Көлдің суы жазда +20-24°C дейін жылынады, сондықтан шомылу маусымы маусымнан қыркүйекке дейін созылады.

Таулы аймақтарда ауа райы тез өзгереді: таңертең күн ашық болса, түсте жаңбыр жаууы мүмкін. Сондықтан саяхатқа шыққанда, күннен қорғайтын крем мен жеңіл жаңбырлық алуды ұмытпаңыз.

Саяхатқа дайындық

Құжаттар мен виза

Қазақстан азаматтарына Қырғызстанға кіру үшін виза қажет емес. Тек жеке куәлік немесе паспорт болса жеткілікті. Шекарадан өткенде миграциялық карта толтырылады, оны сақтап, елден шыққанда тапсыру керек.

Егер сіз басқа елдің азаматы болсаңыз, визалық талаптарды алдын ала тексеріңіз. Кейбір елдердің азаматтарына кіруге рұқсат алу үшін Қырғызстан елшілігіне хабарласу қажет болуы мүмкін.

Денсаулық сақтау

Саяхат алдында дәрігермен кеңесіп, қажетті вакциналарды алуды ұсынамыз. Таулы аймақтарда биіктік ауруының белгілері болуы мүмкін, сондықтан суды көп ішіп, алкогольден бас тартқан жөн. Егер сізде созылмалы аурулар болса, қажетті дәрі-дәрмектерді өзіңізбен бірге алыңыз.

Есік-Көлде медициналық көмек көрсету деңгейі қалаларда жақсы дамыған, бірақ шалғай аудандарда қиындықтар туындауы мүмкін. Саяхатшыларға медициналық сақтандыру полисін алуды ұсынамыз.

Не алу керек

• Жағажайға арналған киім (шорт, футболка, купальник)
• Жылы киім (свитер, куртка) — кешке салқын болуы мүмкін
• Күннен қорғайтын крем және көзілдірік
• Ыңғайлы аяқ киім — жаяу серуендерге арналған
• Дәрі-дәрмектер — жеке қажеттіліктерге қарай
• Фотоаппарат — көрікті жерлерді суретке түсіру үшін

Таулы аймақтардағы қауіпсіздік

Жол ережелері

Қырғызстанда жол қозғалысы оң жақты, жолдардың сапасы әртүрлі. Таулы асуларда жолдар тар, ирек болуы мүмкін, сондықтан жүргізушілерге мұқият болу керек. Біздің автобустар тәжірибелі жүргізушілермен басқарылады, олар маршрутты жақсы біледі.

Саяхат кезінде автобуста отырғанда қауіпсіздік белдігін тағу ұсынылады. Жол бойындағы аялдамаларда автомобильге жақындамаңыз — жол қозғалысы қарқынды болуы мүмкін.

Табиғи қауіптер

Таулы аймақтарда кенеттен ауа райының өзгеруі, көшкін және сел жүру қаупі бар. Экскурсиялық маршруттардан ауытқымауға тырысыңыз және жергілікті гидтердің нұсқауларын орындаңыз. Көлде шомылғанда, құтқарушылар белгілеген орындарда ғана шомылыңыз.

Жабайы жануарлармен кездескенде, оларға жақындамаңыз және тамақ бермеңіз. Әсіресе, қасқыр мен аю сияқты ірі жыртқыштардан аулақ болу керек. Әдетте олар адамдардан қорқады, бірақ аш болса, агрессиялық болуы мүмкін.

Жергілікті заңдар мен әдет-ғұрыптар

Қырғызстан — мұсылман елі, сондықтан діни орындарға барғанда киім үлгісіне мұқият болу керек. Әйелдерге басын жабу ұсынылады, ерлерге ұзын шалбар киген жөн. Мешіттерге кірерде аяқ киімді шешу керек.

Жергілікті тұрғындарға құрметпен қараңыз, олардың әдет-ғұрыптары мен дәстүрлерін құрметтеңіз. Кейбір аймақтарда суретке түсуге тыйым салынған объектілер болуы мүмкін, сондықтан алдымен рұқсат сұраған жөн.

Есік-Көлдегі демалыс түрлері

Жағажай демалысы

Есік-Көлдің солтүстік жағалауы жағажай демалысы үшін ең танымал. Мұнда құмды жағажайлар, таза су және дамыған инфрақұрылым бар. Шолпан-Ата, Бостери және Қаракол қалаларында көптеген қонақ үйлер мен пансионаттар орналасқан. Жағажайда су спортымен айналысуға, катамаран мен гидроцикл жалға алуға болады.

Көлдің оңтүстік жағалауы азырақ игерілген, бірақ табиғаты әсем. Мұнда жабайы жағажайлар мен тыныш шығанақтар бар, олар жалғыздықты ұнататындарға ұнайды. Дегенмен, мұнда қонақ үйлер аз, сондықтан алдын ала броньдау қажет.

Экскурсиялық бағдарламалар

Есік-Көл аймағында көптеген тарихи және табиғи көрікті жерлер бар. Ең танымалдарының бірі — Жеті-Өгіз шатқалы, ол қызыл түсті жартастармен әйгілі. Сондай-ақ, Барскоон шатқалындағы сарқырамалар мен Ыстықкөл қорығындағы экологиялық соқпақтарды атап өтуге болады.

Қаракол қаласында православиелік собор мен дүнген мешіті орналасқан, олар сәулет ескерткіштері болып табылады. Сондай-ақ, Қараколдан 30 шақырым жерде Ыстықкөл көліне құятын Жыргалан өзенінің аңғарында орналасқан ыстық бұлақтар бар.

Белсенді демалыс

Таулы аймақтарда треккинг, альпинизм және ат спорты сияқты белсенді демалыс түрлері дамыған. Есік-Көл маңындағы тауларда көптеген туристік маршруттар бар, олар әртүрлі қиындық деңгейіндегі асулардан өтеді. Ең биік нүкте — Хан-Тәңірі шыңы (7010 м), ол альпинистер арасында танымал.

Қыста қар жамылғысы тұрақты болғандықтан, тау шаңғысы курорттары жұмыс істейді. Ең танымал курорт — Қараколдағы тау шаңғысы базасы, ол теңіз деңгейінен 2200 метр биіктікте орналасқан. Мұнда әртүрлі қиындық деңгейіндегі трассалар бар.

Таблица: Есік-Көлдегі климаттық жағдайлар

Таблица: Алматыдан Есік-Көлге дейінгі қашықтықтар

Қорытынды

Турдың артықшылықтары

Есік-Көлге автобуспен саяхат — бұл ыңғайлы және үнемді жол. Автобуста кең орындықтар, кондиционер және дәретхана бар, сондықтан жолда ыңғайлы болады. Сондай-ақ, біздің гидтер маршрут бойынша қызықты ақпарат айтып, сұрақтарға жауап береді.

Тур бағасына тұру, тамақтану (толық пансион), трансфер және экскурсиялар кіреді. Сізге тек жеке шығындарға ақша алу жеткілікті. Бұл — отбасымен немесе достармен демалысқа тамаша нұсқа.

Қандай жағдайларда турды таңдау керек

Бұл тур табиғатта демалуды, таулы көлдердің әсемдігін тамашалауды және Қырғызстанның мәдениетімен танысуды қалайтындарға қолайлы. Егер сіз белсенді демалысты ұнатсаңыз, қосымша экскурсияларға жазылып, бос уақытыңызды пайдалана аласыз.

Турға жасына қарамастан барлығы қатыса алады, бірақ денсаулығына байланысты шектеулер болуы мүмкін. Егер сізде жүрек-қан тамырлары аурулары немесе тірек-қимыл аппараты проблемалары болса, саяхат алдында дәрігермен кеңесіңіз.

Броньдау және қосымша ақпарат

Турды біздің сайт арқылы немесе туроператордың кеңсесіне хабарласып броньдауға болады. Броньдау кезінде біз барлық сұрақтарыңызға жауап береміз және қажетті құжаттарды дайындауға көмектесеміз. Тур бағасы — 64 900 теңге, бұл сомаға барлық негізгі шығындар кіреді.

Қосымша қызметтер (мысалы, қосымша экскурсиялар немесе бөлмені жаңарту) қажет болса, олардың құнын броньдау кезінде айтамыз. Саяхатқа дайындық туралы толық ақпаратты біздің менеджерлерден алуға болады.