Көлсай және Қайыңды: неге бұл маршруттар ерекше?
Географиялық орналасуы
Көлсай және Қайыңды көлдері Солтүстік Тянь-Шань тау жүйесінде, Күнгей Алатау жотасының солтүстік беткейінде орналасқан. Көлсай көлдері Алматы қаласынан шамамен 280 шақырым жерде, теңіз деңгейінен 1800–2800 метр биіктікте жатыр. Қайыңды көлі 1867 метр биіктікте, Көлсайдан 10 шақырым жерде орналасқан. Бұл аймақ Іле Алатауының табиғи жалғасы болып табылады.
Көлсай көлдері үш бөліктен тұрады: Төменгі, Ортаңғы және Жоғарғы. Олар бір-бірімен тау өзендері арқылы байланысқан. Қайыңды көлі 1911 жылғы жер сілкінісінен кейін пайда болған: тау құлауы шатқалды бөгеп, су астында қалған шырша орманы бүгінде су бетінен көрінеді. Бұл – әлемдегі ең танымал су астындағы ормандардың бірі.
Климаты мен маусымдылығы
Күнгей Алатауда климат континенттік, таулы аймаққа тән. Жаз айларында (маусым–тамыз) күндізгі температура +20–25°C, түнде +5–10°C болады. Қыста (желтоқсан–ақпан) температура -10–20°C-қа дейін төмендейді, көлдер қатады. Көктемде (наурыз–мамыр) қар ери бастайды, жолдар лайсаң болуы мүмкін. Күзде (қыркүйек–қараша) ауа райы тұрақты, бірақ түнде суық.
Ең қолайлы уақыт – мамырдан қыркүйекке дейін. Шілде мен тамызда жаңбыр жиі жауады, сондықтан су өткізбейтін киім қажет. Қыркүйекте жапырақтар сарғайып, көрікті көрініс береді. Қыста көлдер мұзданып, қар басқан таулар тамашалауға келеді, бірақ көлік жолдары жабылуы мүмкін.
Флора мен фауна
Күнгей Алатауында таутеке, елік, қоян, түлкі, қасқыр кездеседі. Ормандарда шырша, қарағай, қайың өседі. Көлсай көлдерінің маңында алма, өрік, долана ағаштары бар. Қайыңды көлінде су астындағы шыршалар – бірегей экожүйе. Балық аулауға рұқсат бар, бірақ аңшылыққа лицензия қажет.
Қорық аумағында табиғатты қорғау ережелерін сақтау керек: от жағуға, қоқыс тастауға болмайды. Кейбір аймақтар шекаралық аймақ болып саналады, сондықтан рұқсат қағазы қажет болуы мүмкін.
Көлсай және Қайыңды: турларға шолу
Көлсай көлдері + Қайыңды (2 күн / 1 түн)
Бұл топтық тур (автокөлік) жұма, сенбі, жексенбі күндері өтеді. Бағасы – 39 900 ₸ адам басына. Екі күнде Төменгі және Ортаңғы Көлсай көлдерін және Қайыңды көлін аралайсыз. Бірінші күні Алматыдан шығып, Көлсай көлдеріне жетіп, түскі ас ішіп, Төменгі және Ортаңғы көлдерді аралайсыз. Түнде турбазада демаласыз.
Екінші күні таңғы астан кейін Қайыңды көліне барып, су астындағы орманды тамашалайсыз. Түстен кейін Алматыға қайтасыз. Жол жүру уақыты – шамамен 4 сағат. Бұл тур табиғатты баяу сезінуді ұнататындарға арналған.
Көлсай және Қайыңды: бір күнде екі көл
Жеке тур (автокөлік), күн сайын сұраныс бойынша. Бағасы – 29 900 ₸ адам басына. Ұзақтығы – 13 сағат. Таңғы 6:30-да Алматыдан шығып, 9:30 шамасында Қайыңдыға жетесіз, су астындағы орманды көріп, фотосуретке түсесіз. Содан кейін Көлсайға өтіп, көл жағасында серуендейсіз, түскі пикник жасайсыз.
Бұл тур жеке болғандықтан, уақытты өзіңізге ыңғайлы етіп жоспарлай аласыз. Бірақ қысқа мерзімде көп жерді аралауға тура келеді. Физикалық дайындығы орташа адамдарға жарайды.
Көлсайға бір күндік тур
Топтық тур (автобус), сенбі және жексенбі күндері. Бағасы – 21 900 ₸ адам басына. Ұзақтығы – 15 сағат. Тек Көлсай көліне барылады. Автобус таңғы 6:30-да шығады, 11:00 шамасында Көлсайға жетеді. Көл маңында серуендеуге бес сағаттай уақыт бар, қалағандар Ортаңғы көлге қарай жаяу бара алады.
Түстен кейін кері қайтады. Бұл тур түнемей-ақ табиғатқа шыққысы келетіндерге өте қолайлы. Автобус ыңғайлы, бірақ жол ұзақ.
Көлсай және Қайыңды: бағалар мен форматтар
Тур бағаларының салыстырмалы кестесі
Бағаларға көлік, гид, кіру билеттері кіреді. Қосымша тағам, жеке шығындар бөлек төленеді, құнын брондау кезінде айтамыз.
Қай турды таңдау керек?
Уақытыңыз шектеулі болса, бір күндік турларды таңдаңыз. Көлсай мен Қайыңдыны бір күнде көргіңіз келсе, 29 900 ₸ тұратын жеке тур ыңғайлы. Тек Көлсайға барғыңыз келсе, 21 900 ₸-ге автобус турын алыңыз. Қайыңдыға джиппен барып, Шарын каньонын да көргіңіз келсе, 23 900 ₸ тұратын турды таңдаңыз.
Егер екі күнге шығып, табиғаттан ләззат алғыңыз келсе, 39 900 ₸ тұратын тур өте қолайлы. Ал нағыз трекерлер үшін 4 күндік жаяу жүру – 69 900 ₸. Бұл турда үш Көлсай көлін және Қайыңдыны аралайсыз.
Қосымша шығындар
Тур бағасына кірмейтін шығындар: кейбір турларда түскі ас, жеке қажеттіліктер, кәдесыйлар. Экологиялық алымдар барлық турлардың бағасына кіреді. Барлық қосымша төлемдер туралы брондау кезінде нақтылаймыз.
Көлсай және Қайыңды: дайындық және жабдық
Физикалық дайындық
Көлсай көлдері мен Қайыңдыға бару үшін арнайы физикалық дайындық қажет емес, бірақ жаяу жүруге дайын болу керек. Төменгі Көлсайдан Ортаңғы Көлсайға дейін шамамен 5 шақырым, ал Жоғарғы Көлсайға дейін тағы 6 шақырым. Жол таулы, кей жерлерде тік. Қайыңды көліне турларда көлікпен жетіп, соңғы бөлігін жаяу түсесіз.
Егер 4 күндік трекке шықсаңыз, күніне 10–15 шақырым жүресіз. Сондықтан алдын ала серуендеу, жүгіру сияқты жеңіл жаттығулар жасаған жөн. Жүрек-қан тамырлары ауруы бар адамдарға дәрігермен кеңесу ұсынылады.
Қажетті жабдықтар тізімі
- Ыңғайлы тау етігі (су өткізбейтін)
- Жаңбырдан қорғайтын киім (желдеткіш)
- Жылы киім (түнде суық болады)
- Күннен қорғайтын бас киім, көзілдірік, крем
- Су құтысы (кемінде 1,5 литр)
- Жеке дәрі-дәрмек қобдишасы
- Фотоаппарат, қосалқы батарея
- Қоқысқа арналған қапшық
Тамақтану және су
Тур бағасына кейбір тағамдар кіреді, бірақ өзіңізге қосымша азық-түлік алуға болады. Көлсай маңындағы кафелерде ұлттық тағамдар (баурсақ, қуырдақ, шәй) бар. Ауыз суды тау бұлақтарынан ішуге болады, бірақ қайнатып ішкен жөн. Қайыңды көлінің суы ішуге жарамсыз.
Көлсай және Қайыңды: сезондық ерекшеліктер
Айлар бойынша ауа райы
Көктемде жолдар балшықты, көлік өту қиын. Жазда ауа райы тұрақты, бірақ күн қатты ыстық. Күзде түстер әдемі, бірақ жаңбыр жиі. Қыста көлдер мұзданады, бірақ турлар шектеулі.
Әр маусымның артықшылықтары
Көктемде (сәуір–мамыр) таулар гүлге оранады, бірақ жаңбыр көп. Жазда (маусым–тамыз) ең жылы, бірақ адам көп. Күзде (қыркүйек–қазан) ауа райы тұрақты, жапырақтар сарғаяды. Қыста (желтоқсан–ақпан) көлдер мұзданып, қар басқан таулар тамашалауға келеді.
Көлсай және Қайыңды: басқа бағыттармен салыстыру
Шарын каньонымен салыстыру
Шарын каньоны – тағы бір танымал бағыт, ол Алматыдан шамамен 200 шақырым жерде. Қайыңды көліне баратын джип-тур қайтар жолда Шарынға аялдауды қамтиды. Көлсай мен Қайыңды таулы көлдер, ал Шарын – каньон. Екеуі де әдемі, бірақ әртүрлі.
Іле Алатауымен салыстыру
Іле Алатауы Алматыға жақын, Шымбұлақ, Түрген сияқты танымал демалыс орындары бар. Бірақ Көлсай мен Қайыңды одан әрі, 280 шақырым жерде. Іле Алатауына күнделікті баруға болады, ал Көлсай мен Қайыңдыға кемінде бір күн керек. Бағаларды салыстыру үшін операторға хабарласыңыз.
Қатон-Қарағаймен салыстыру
Қатон-Қарағай – Шығыс Қазақстандағы табиғи парк, Алматыдан 1000 шақырым жерде. Ол Көлсай мен Қайыңдыдан әлдеқайда алыс. Қатон-Қарағайға бірнеше күндік турлар ұйымдастырылады. Бағасын оператордан нақтылаңыз. Көлсай мен Қайыңды Алматыға жақын, сондықтан бір күнде баруға болады.
Көлсай және Қайыңды: қорытынды
Кімге бұл турлар сәйкес келеді?
Көлсай және Қайыңды турлары табиғатты сүйетіндерге, фотосуретке түсетіндерге, серуендеуді ұнататындарға арналған. Бір күндік турлар уақыты шектеулі адамдарға, ал көп күндік турлар табиғаттан толық ләззат алғысы келетіндерге жарайды. Физикалық дайындығы орташа адамдар бір күндік турларға қатыса алады.
Кішкентай балалары бар отбасыларға бір күндік турлар қолайлы, бірақ ұзақ жолды ескеру керек. Егде жастағы адамдарға да бір күндік турлар ұсынылады. 4 күндік трек тек тәжірибелі туристерге арналған.
Қауіпсіздік ережелері
Тауда жүргенде гидтің нұсқауларын орындаңыз. Белгіленген жолдардан таймаңыз. Табиғатты ластамаңыз, от жақпаңыз. Жабайы жануарларға жақындамаңыз. Ауа райы нашарласа, дереу кері қайтыңыз. Шекаралық аймаққа бару үшін рұқсат қағазы қажет болуы мүмкін, оны брондау кезінде нақтылаймыз.
Брондау туралы
Турларды алдын ала брондау ұсынылады, әсіресе демалыс күндері. Брондау кезінде жеке қалауларыңызды, тамақтану ерекшеліктерін, физикалық мүмкіндіктеріңізді айтыңыз. Біз сізге ең қолайлы турды таңдауға көмектесеміз. Қосымша сұрақтар туындаса, бізге хабарласыңыз.