Алматыдан тау жаяу жорықтары: треккинг және альпинизм
Алматы — Тянь-Шань тауларының етегінде орналасқан қала. Мұнда қаладан бірнеше сағатта тауға жаяу жорыққа шығуға болады. Біздің туроператор түрлі дайындық деңгейіне арналған 29 түрлі жорық ұсынады. Олардың ішінде бір күндік жеңіл серуендер де, көп күндік күрделі экспедициялар да бар.
Бұл мақалада біз сізге ең танымал бағыттарды, олардың ерекшеліктерін, қажетті дайындықты және тауда қауіпсіздік ережелерін айтып береміз. Сондай-ақ, сізге ыңғайлы болу үшін барлық жорықтарды кестелер мен тізімдер түрінде ұсынамыз.
Жорықтардың жіктелуі: жеңілден күрделіге
Барлық жорықтарды шартты түрде үш топқа бөлуге болады: жеңіл бір күндік серуендер, орташа қиындықтағы бір күндік жорықтар және көп күндік экспедициялар. Әр топтың өзіндік ерекшеліктері бар.
Жеңіл серуендер: Көк-Жайлау және БАО
Ең қолжетімді жорықтардың бірі — Көк-Жайлау платосына жаяу серуен. Бұл маршруттың ұзақтығы 6 сағат, ал құны 8 900 теңге. Жорық демалыс күндері өтеді. Сізге арнайы дайындық қажет емес, тек ыңғайлы аяқ киім мен су алу жеткілікті. Жол бойында тау шалғындары мен Алматы қаласының панорамасын көресіз.
Тағы бір танымал жеңіл маршрут — Үлкен Алматы шатқалына жаяу серуен. Бұл жорықтың ұзақтығы 8 сағат, құны 10 900 теңге. Сіз плотина мен көлге дейін жетесіз, тау бұлақтары мен сарқырамаларды көресіз. Бұл маршрут жаңадан бастағандарға өте ыңғайлы.
Бұл серуендерді сенбі немесе жексенбі күндері жасауға болады. Олар отбасылық демалысқа немесе тауға алғаш рет баратындарға таптырмас нұсқа.
Орташа қиындықтағы бір күндік жорықтар
Егер сізге жеңіл серуендер жеткіліксіз болса, біздің орташа қиындықтағы маршруттарымызды қарастырыңыз. Мысалы, Іле Алатауының шатқалына жаяу серуен (құны 17 173 теңге, ұзақтығы 3 сағат) немесе Медеу шатқалындағы Піл тауына жорық (құны 17 288 теңге, ұзақтығы 4 сағат). Бұл маршруттар сейсенбі, бейсенбі және сенбі күндері жүреді.
Сондай-ақ, Алмарасан ыстық бұлақтарына және Аюсай сарқырамасына саяхат жасауға болады. Бұл турдың құны 30 838 теңге, ұзақтығы 6 сағат. Сіз салқын сарқырамаға барып, содан кейін ашық аспан астындағы ыстық бассейндерде шомыла аласыз. Бұл — демалыс күндеріне арналған тамаша нұсқа.
Егер сіз жеке гидпен жорық жасағыңыз келсе, жеке турларға тапсырыс бере аласыз. Мысалы, «Таулы аймақтағы хайкинг-тур: сіздің маршрутыңыз» (19 900 теңге, 6 сағат) немесе «Үлкен Алматы шыңына жаяу саяхат» (19 900 теңге, 10 сағат). Бұл турлар күн сайын өтеді, уақытты өз қалауыңызша белгілейсіз.
Көп күндік экспедициялар
Күрделі жорықтарды ұнататындар үшін бізде бірнеше көп күндік бағыттар бар. Мысалы, «Үш Көлсай көлі — трек» — 4 күн, 3 түн, құны 69 900 теңге. Сіз Көлсай көлдерінің әсем табиғатын көресіз, Қайыңды көліне көтерілесіз және жайлы қонақ үйлерде түнейсіз.
«Көк Жайлау: Алматыға көрініспен треккинг» — бұл 10 сағаттық жорық, құны 70 755 теңге. Маршрут күн сайын өтеді, сіз Алматының биіктен көрінісін тамашалайсыз.
Ең күрделі жорық — Хан-Тәңірі шыңына шығу. Бұл 21 күндік экспедиция, құны 1 977 500 теңге. Экспедиция шілде-тамыз айларында өтеді. Сізге альпинизм тәжірибесі мен денсаулық туралы анықтама қажет.
Маршруттарды салыстыру: қайсысы сізге сәйкес келеді?
Төмендегі кестеде біздің ең танымал бір күндік жорықтарды салыстыру берілген. Бұл сізге өз қалауыңыз бен дайындығыңызға сай маршрутты таңдауға көмектеседі.
| Атауы | Ұзақтығы | Құны | Күндері | Қиындық деңгейі |
| Трекинг на плато Көк-Жайлау | 6 сағат | 8 900 ₸ | Сб, Жс | Жеңіл |
| БАО жаяу — жеңіл трекинг | 8 сағат | 10 900 ₸ | Сб, Жс | Жеңіл |
| Іле Алатауы шатқалында серуен | 3 сағат | 17 173 ₸ | Вт, Чт, Сенбі | Орташа |
| Медеу шатқалындағы Піл тауы | 4 сағат | 17 288 ₸ | Ср, Пт, Сенбі | Орташа |
| Таулы аймақтағы хайкинг-тур: сіздің маршрутыңыз | 6 сағат | 19 900 ₸ | Күн сайын | Орташа |
| Үлкен Алматы шыңына жаяу саяхат | 10 сағат | 19 900 ₸ | Күн сайын | Күрделі |
| Алмарасан термалды бұлақтары и водопад Аюсай | 6 сағат | 30 838 ₸ | Вт, Чт, Сенбі | Жеңіл |
| Хайкинг по тропе Алатау Аманаты на Көк-Жайлау | 6 сағат | 57 343 ₸ | Күн сайын | Орташа |
| Фурманов шыңына және Аспан әткеншегіне жаяу саяхат | 8 сағат | 67 659 ₸ | Күн сайын | Күрделі |
Кестеден көріп отырғаныңыздай, бағалар әртүрлі. Бұл маршруттың ұзақтығына, қиындығына және жеке гид пен көлік қызметінің болуына байланысты.
Тау жорықтарына дайындық: физикалық дайындық және жабдық
Тауда жорыққа шықпас бұрын, өз физикалық дайындығыңызды бағалаңыз. Егер сіз спортпен айналыспасаңыз, жеңіл серуендерден бастаңыз. Көк-Жайлау сияқты қысқа маршруттар жаңадан бастағандарға өте қолайлы.
Физикалық дайындық
Орташа қиындықтағы маршруттар үшін (мысалы, Үлкен Алматы шыңына жорық) жақсы физикалық дайындық қажет. Сізге бірнеше апта бұрын жүгіру немесе жылдам жүру арқылы жүрек-қантамыр жүйесін дайындау ұсынылады. Сондай-ақ, тауға көтерілу кезінде тыныс алуды реттеу маңызды.
Көп күндік экспедицияларға (мысалы, Хан-Тәңіріне) дайындық әлдеқайда күрделі. Сізге биіктікке шығу тәжірибесі қажет, сондықтан алдымен бірнеше рет 3000-4000 метр биіктіктегі шыңдарға шыққаныңыз жөн. Сондай-ақ, дәрігердің рұқсатын алу керек.
Қажетті жабдықтар
Кез келген жорыққа шыққанда, сізге келесі заттар қажет болады:
- ыңғайлы, тауыққа шыдамды аяқ киім (кроссовки немесе треккинг етік);
- ауа райына сай киім: жел өткізбейтін куртка, жылы қабат; жазда күннен қорғайтын бас киім;
- су (кемінде 1,5 литр);
- жеңіл тағамдар: гранола, жаңғақ, шоколад;
- жеке дәрі-дәрмек (қажет болса);
- күннен қорғайтын крем және күн көзілдірігі;
- фотоаппарат немесе телефон (табиғатты суретке түсіру үшін).
Ұзақ жорықтар үшін (көп күндік) қосымша жабдықтар қажет: жылы ұйықтайтын қап, палатка, газ плитасы және т.б. Бірақ Көлсай көлдеріне жорықта түнеу қонақ үйлерде өтеді, сондықтан палатка қажет емес.
Ауа райы және климат
Іле Алатауының климаты континенталды, қысы суық, жазы ыстық. Жорықтар негізінен жаз айларында өтеді. Маусым-тамыз айларында ауа температурасы тауда +15-25°C, ал түнде +5-10°C болуы мүмкін. Биік тауларда (4000 м) тіпті жазда да қар жатады.
Күз (қыркүйек-қазан) тау жорықтарына өте қолайлы, бірақ түнде суық болуы мүмкін. Көктемде (сәуір-мамыр) қар көп болады, сондықтан маршруттар шектеулі. Қыста жорықтар сирек өтеді, тек арнайы дайындығы бар топтар үшін.
Таудағы қауіпсіздік ережелері
Тауда қауіпсіздік — ең маңызды мәселе. Біздің гидтер тәжірибелі, бірақ сіз де өзіңіздің қауіпсіздігіңізге жауаптысыз. Төмендегі ережелерді сақтаңыз.
Жалпы ережелер
- Әрқашан гидтің нұсқауларын орындаңыз;
- Жорық кезінде топтан қалмаңыз;
- Ауа райының өзгеруін қадағалаңыз; нашарласа, төменге түсіңіз;
- Тауда айқайламаңыз — қар көшкінін тудыруы мүмкін;
- Өз күшіңізді бағалаңыз: шаршасаңыз, демалыңыз.
Биік тау ауруы
3000 метрден жоғары биіктікте биік тау ауруының белгілері пайда болуы мүмкін: бас ауруы, жүрек айну, ұйқышылдық. Егер бұл белгілер пайда болса, дереу гидке хабарлаңыз. Аурудың алдын алу үшін көп су ішіңіз, алкогольден бас тартыңыз және асықпай көтеріліңіз.
Арнайы рұқсаттар
Кейбір жорықтар (мысалы, Хан-Тәңіріне) шекаралық аймақта өтеді, сондықтан арнайы рұқсат қажет. Біз бұл құжаттарды дайындауға көмектесеміз, бірақ рұқсат алу уақыт алатынын ескеріңіз. Толық ақпаратты бізге хабарласып алыңыз.
Тау жорықтарының маусымдық кестесі
Төмендегі кестеде жыл бойына жорықтардың қолжетімділігі көрсетілген. Бұл сізге жорықты жоспарлауға көмектеседі.
| Ай | Жорық түрлері | Ауа райы |
| Қаңтар-Ақпан | Тек жеке турлар (кейбір маршруттар) | Өте суық, қарлы |
| Наурыз-Сәуір | Жеке турлар, төменгі белдеулер | Салқын, қар көп |
| Мамыр | Бір күндік жорықтар басталады | Жылы, бірақ қар кетпеген |
| Маусым-Тамыз | Барлық жорықтар, соның ішінде көп күндік | Жылы, жауын-шашын аз |
| Қыркүйек-Қазан | Барлық жорықтар, тамаша ауа райы | Жылы күндіз, салқын түнде |
| Қараша-Желтоқсан | Жорықтар азаяды, кейбір маршруттар жабық | Суық, қар жауады |
Жаз айлары — ең қолайлы кезең. Дегенмен, көктем мен күзде табиғат ерекше әдемі болады. Қыста жорықтар тек тәжірибелі альпинистерге арналған.
Негізгі бағыттардың ерекшеліктері
Көк-Жайлау және Алатау Аманаты
Көк-Жайлау — Алматының символына айналған биік таулы жайлау. Оған бірнеше жолмен жетуге болады: жаяу, велосипедпен немесе кабельдік жолмен. Біздің маршруттардың бірі «Хайкинг по тропе Алатау Аманаты» (57 343 ₸) осы жайлауға апарады. Бұл тропа жақсы жабдықталған, бірақ ұзақтығы 6 сағат, сондықтан орташа дайындық қажет.
Көк-Жайлаудан Алматы қаласының панорамасы керемет көрінеді. Сондай-ақ, мұнда таутекелер мен бүркіттерді кездестіруге болады. Жазда жайлауда гүлдердің алуан түрі өседі.
Үлкен Алматы шыңы
Үлкен Алматы шыңы (3680 м) — Іле Алатауының танымал шыңдарының бірі. Оған шығу маршруты Тянь-Шань обсерваториясынан басталады. Жорық 10 сағатқа созылады, құны 19 900 теңге. Бұл маршрут физикалық тұрғыдан қиын, бірақ сізді мұздықтар мен Талғар шыңының көріністері күтеді.
Шыңға шығу үшін тауда жүру тәжірибесі қажет. Кейбір жерлерде тік беткейлер мен тас құламалар бар. Гид сізге қауіпсіз жолды көрсетеді, бірақ сіз өз күшіңізге сенімді болуыңыз керек.
Көлсай көлдері
Көлсай көлдері Құнгей Алатауында орналасқан, Алматыдан оңтүстік-шығысқа қарай 300 км жерде. Біздің төрткүндік тур (69 900 ₸) сізді үш көлге апарады: Төменгі, Ортаңғы және Жоғарғы Көлсай. Сондай-ақ, Қайыңды көліне де барасыз. Бұл көлдердің суы мөлдір, айналасында шырша ормандары өседі.
Турдың бірінші күні сіз Төменгі Көлге жетесіз, онда жағажайда демалып, түнейсіз. Екінші күні Ортаңғы көлге көтерілесіз, үшінші күні — Жоғарғы көлге. Төртінші күні Қайыңды көліне барып, Алматыға қайтасыз. Барлық түнеулер жайлы қонақ үйлерде өтеді.
Біздің туроператор сізге таудағы демалысты қауіпсіз әрі жайлы өткізуге көмектеседі. Кез келген сұрақтар бойынша бізге хабарласыңыз — біз маршрутты таңдауға, дайындыққа және рұқсаттарды алуға көмектесеміз. Алматы таулары сізді күтеді!